MENU

Help! Een (St)Erfgeval
15-10-2014

Het overlijden van een dierbare is verdrietig en er komt veel op u af. Binnen families zijn erfenissen helaas regelmatig een bron van ruzie en juridische procedures. Het is nu eenmaal zo dat geld vaak het slechtste in de mens naar boven haalt.

U kunt in diverse juridische hoedanigheden te maken krijgen met een erfgeval. Het kan zijn dat u erfgenaam bent, u staat dan voor de keuze de nalatenschap al dan niet te aanvaarden. Het kan ook zijn dat u als executeur te maken krijgt met de nalatenschap of als legitimaris. 

U bent erfgenaam en nu?

Als u erfgenaam bent, zijn er 2 opties: aanvaarden of verwerpen

Zuiver of beneficiair aanvaarden
Voorkom dat u ongewild erfgenaam wordt doordat uw handelen als een daad van zuivere aanvaarding wordt aangemerkt. Neemt u iets uit het huis mee? Dan beschikt u over de erfenis en wordt u geacht zuiver te hebben aanvaard. U bent dan ook met uw eigen vermogen aansprakelijk voor eventuele schulden. Als bijvoorbeeld het huis ‘onderwater staat’ dan wordt u ongewild met grote schulden opgezadeld.

Wilt u dit voorkomen? Aanvaardt u dan de erfenis beneficiair. U bent in dit geval niet met uw eigen vermogen aansprakelijk voor schulden uit de erfenis. Met andere woorden wel de lusten, maar niet de lasten.

Beneficiaire aanvaarding brengt meer tijd en kosten met zich mee. Er moet een verklaring bij de rechtbank worden afgelegd en er moet een boedelbeschrijving worden gemaakt, maar het geeft u wel meer zekerheid. U loopt zelf geen financieel risico.

Verwerpen
U kunt de nalatenschap ook verwerpen. U bent dan geen erfgenaam en dus ook nergens aansprakelijk voor. U heeft andersom ook nergens recht op, zelfs niet op persoonlijke spullen zoals een fotolijstje.

U bent executeur en nu?

Bij testament kan de erflater een (of meerdere) executeur(s) benoemen. Een executeur kan verantwoordelijk zijn voor het regelen van de begrafenis, maar het is ook mogelijk dat de executeur verdergaande bevoegdheden krijgt zoals het beheren van de nalatenschap of zelfs de bevoegdheid de nalatenschap – al dan niet met instemming van de erfgenamen – af te wikkelen.

Pas na het overlijden kan de bij testament benoemde executeur de taak aanvaarden. Dat kan door een mondelinge verklaring, een schriftelijke verklaring of de aanvaarding kan blijken uit verrichtte handelingen. Gebruikelijk, zeker bij verdergaande  bevoegdheden van de executeur, is dat de aanvaarding van de taak notarieel wordt vastgelegd.

Als executeur kunt u te maken krijgen met schuldeisers of legatarissen van de nalatenschap die om uitbetaling verzoeken. Of met erfgenamen die het niet eens zijn met de wijze waarop u het beheer voert over de nalatenschap. Bovendien hebt u te maken met de wettelijke verplichtingen die op u als executeur rusten, waaronder de verplichting de erfgenamen te informeren. 

U bent legitimaris en nu?

U bent legitimaris als u afstammeling van de erflater bent die door de wet tot erfgenaam van de nalatenschap wordt geroepen. Kort samengevat bij het overlijden van uw ouders bent u als kind legitimaris.

Als legitimaris hebt u een vordering ter grootte van uw legitieme portie op de nalatenschap. Wanneer u niet door uw ouders onterfd bent, zal uw aandeel in de erfenis altijd groter zijn dan uw legitieme portie omdat de wet bepaalt dat wat u uit de erfenis krijgt in mindering komt op uw legitieme portie. 

Bent u onterfd? Dan kan het verstandig zijn tijdig een beroep te doen op uw legitieme portie. De berekening van de legitieme portie volgt uit de wet maar is niet altijd even eenvoudig. Welke bestanddelen horen tot de nalatenschap en wat is de waarde van de bestanddelen? Ook door de erflater gedane giften dienen, onder bepaalde omstandigheden, in aanmerking genomen te worden bij de berekening van de legitieme portie.

Wat zijn uw rechten?

In welke juridische hoedanigheid u ook met een (st)erfgeval te maken krijgt, er zijn altijd rechten en plichten waar u mee te maken krijgt.

Wees alert op de soms hele korte termijnen die er zijn om uw rechten en aanspraken veilig te stellen. Zorg ervoor dat aanspraken niet verlopen. Uw legitieme portie moet u bijvoorbeeld binnen 5 jaar na overlijden inroepen, maar sommige termijnen zijn aanzienlijk korter, bijvoorbeeld maximaal 1 jaar in het geval van een som ineens voor bijvoorbeeld verzorging en opvoeding van een kind van de erflater. Of een som ineens als vergoeding voor verrichtte arbeid in het huishouden of het bedrijf van de erflater. 

Een (St)Erfgeval en nu?

Wij kunnen u informeren over uw rechten en plichten als erfgenaam, executeur of legitimaris. Kortom aarzel niet en neem tijdig contact op indien u met een (st)erfgeval te maken krijgt. Het is belangrijk uw rechten veilig te stellen, wij informeren u echter ook over uw plichten zodat de erfenis op waardige wijze kan worden afgewikkeld. Soms is een procedure onvermijdelijk, maar ook een door de rechter genomen beslissing kan bijdragen aan een goede afwikkeling. Sterven en erven liggen in elkaars verlengde, zorg daarom voor een waardige afsluiting.

Specialismen
Rechtsgebieden
Specialismen
Rechtsgebieden
© 2022 RWV