MENU

Kwalitatieve beoordeling van inschrijvingen 
16-01-2017

Geen inschrijver vindt het leuk om afgewezen te worden in een aanbestedingsprocedure. Al was het alleen al omdat er toch vaak de nodige tijd, geld en energie in gaat zitten. Echter, voor de meeste ondernemers valt een afwijzende gunningsbeslissing prima te verkroppen. You win some, you lose some. Belangrijke voorwaarde is wel dat de aanbesteder het “spel” eerlijk heeft gespeeld.

Soms heeft de inschrijver twijfels over de wijze waarop de beoordeling van zijn product of dienst heeft plaatsgevonden, dan wel de wijze waarop de aanbesteder die heeft gewaardeerd ten opzichte van de producten of diensten van de collega-inschrijvers. Bijvoorbeeld als de concurrent een volle score heeft ontvangen, terwijl de gewezen inschrijving slechts vijf van de tien punten heeft gescoord, of als het product of de dienst van de concurrent niet noemenswaardig beter is dan het eigen, óf als de concurrent onhaalbare gouden bergen heeft beloofd.

Procedures vaak een wassen neus door gebrek aan expertise rechters

Houd voor ogen dat rechters het de gewezen inschrijvers op dit vlak niet makkelijk maakt. Rechters toetsen de gunningsbeslissing “marginaal”, zeker als het gaat om een kort geding. Marginaal toetsen houdt in dat de rechter slechts ingrijpt als sprake is van procedurele, dan wel inhoudelijke onjuistheden of onduidelijkheden en de aanbesteder om die reden in redelijkheid niet tot zijn beslissing heeft kunnen komen. Daarbij gunnen de rechters de beoordelingscommissie de nodige vrijheid, om de simpele reden dat rechters niet de expertise hebben om die beoordeling inhoudelijk en “vol” te toetsen. 

Om die reden beoordelen zij slechts of:

  1. het voor de potentiële inschrijver bij de inschrijving volstrekt duidelijk was wat van hem werd verwacht op het desbetreffende beoordelingspunt; 
  2. de inschrijvingen zo objectief mogelijk zijn beoordeeld; én
  3. de aanbesteder de gunningsbeslissing zodanig heeft gemotiveerd dat het mogelijk is te achterhalen hoe de beoordeling heeft plaatsgevonden en hoe de commissie tot haar oordeel is gekomen.

Hoe aan een subjectief oordeel een objectieve beoordeling ten grondslag kan liggen

U zult denken dat een beoordeling bijna altijd subjectief is. Immers, over smaak valt niet te twisten. Het grappige is dat rechters dit onderkennen en daar ook geen doekjes om winden. In dat kader wordt veelal overwogen dat enige mate van subjectiviteit bij de beoordeling van inschrijvingen hoort en dat dit inderdaad op gespannen voet staat met een objectieve beoordelingssystematiek.

Wat te doen na een teleurstellende gunningsbeslissing?

Het is allereerst van belang om te achterhalen op basis van welke feiten en omstandigheden de beoordelingscommissie tot haar oordeel is gekomen. Mogelijkerwijs is de commissie tot haar oordeel gekomen op basis van gegevens die zij niet in haar beoordeling had mogen meenemen. Het komt vaak voor dat zittende inschrijvers (mede) worden beoordeeld op basis van de wijze waarop zij in het verleden hebben gepresteerd. Over het algemeen is het een beoordelingscommissie niet toegestaan om die prestaties mee te wegen. Immers, de inschrijving van de zittende inschrijver zou dan strenger worden beoordeeld dan die van de overige inschrijvers.

Een ander punt van bezwaar is als de beoordelingscommissie een hele andere uitleg geeft aan de beoordelingspunten dan waar een normaal denkend en redelijk geïnformeerde inschrijver van uit mocht gaan.

Ook als de winnende inschrijver een onhaalbare toezegging heeft gedaan, zijn rechters bereid gebleken om aanbesteders terug te fluiten. Het is de aanbesteder niet toegestaan om te gunnen op basis van een irreële inschrijving.

Als er wordt getwijfeld aan de onafhankelijkheid c.q. integriteit van de beoordelingscommissie, dan wel een lid van die commissie, is gebleken dat rechters eveneens bereid zijn in te grijpen.

Laat de beslissing toetsen door een deskundige

De conclusie is dat een inschrijver zich niet altijd hoeft neer te leggen bij een teleurstellende gunningsbeslissing en het dus zeer de moeite waard kan zijn om die beslissing te laten toetsen door een deskundige op het gebied van aanbestedingsrecht. Het aanbestedingsteam van RWV Advocaten heeft deze expertise en krijgt geregeld de vraag van gewezen inschrijvers hoe in dergelijke omstandigheden te handelen.  

© 2022 RWV