Omdat je ervoor betaalt, denk je als opdrachtgever al snel ook eigenaar te zijn van de maatwerksoftware. Dat is vaak niet zo. Het uitgangspunt is namelijk dat het auteursrecht toekomt aan de maker van het werk. En dat is in de praktijk vaak de externe ontwikkelaar. 


Dit kan tot grote problemen leiden. Problemen die je kunt voorkomen door heldere afspraken te maken over het auteursrecht op de software. In dit interactieve artikel gaan wij nader in op deze problematiek en geven wij je praktische tips over hoe je deze problemen kunt voorkomen.

Welke eisen kan een ontwikkelaar tegen u instellen wanneer u het auteursrecht niet goed heeft geregeld?

De ontwikkelaar kan

 

Het gebruik van de software verbieden.

 

De gemaakte winst opeisen.

Het doen van aanpassingen verbieden.

Het kopiëren van de software verbieden.

 
 

Informatie opeisen over de inbreuk.

Een schadevergoeding eisen.

 
 

Is alle software auteursrechtelijk beschermd?

De vraag bij wie het auteursrecht ligt en wat de desbetreffende partij daarmee kan, doet natuurlijk alleen ter zake als de software in kwestie daadwerkelijk auteursrechtelijk wordt beschermd. Om auteursrechtelijk beschermd te zijn moet de software origineel van karakter zijn en het persoonlijke stempel van de ontwikkelaar dragen. De ontwikkelaar moet dus de vrije keuze hebben gehad om de software op een bepaalde manier te schrijven. 

Kan de software maar op één manier worden geschreven om de beoogde functionaliteit te behalen? Dan is er geen sprake van een vrije keuze van de ontwikkelaar. De functie wordt als het ware gedicteerd door de situatie. In dat geval ontstaat er geen auteursrecht. 

Voorkom problemen. Maak afspraken over het auteursrecht.

 

De software is niet gekopieerd van een ander werk.

 

De software moet het resultaat zijn van scheppende arbeid.

 

De software mag niet functioneel bepaald zijn.

Enkele uitzonderingen

Slechts in uitzonderingsgevallen ligt het auteursrecht niet bij de ontwikkelaar, bijvoorbeeld wanneer sprake is van ‘fictief makerschap’. Hierbij wordt een andere partij dan degene die het werk daadwerkelijk heeft gecreëerd als maker (en dus de houder van het auteursrecht) aangemerkt. ‘Maker’ in de zin van de auteurswet hoeft dus niet altijd de persoon te zijn die de code typt.

Opdrachtgever

Wanneer het werk naar het specifieke ontwerp en onder strikte leiding van de opdrachtgever tot stand is gebracht, ligt het auteursrecht bij de opdrachtgever. Past jouw opdrachtnemer (ontwikkelaar) wel zélf creativiteit toe bij de ontwikkeling van de software, dan kun je als opdrachtgever geen beroep doen op het auteursrecht. In de praktijk is het bovendien vaak lastig om aan te tonen dat het auteursrecht bij jou als opdrachtgever ligt.

Werkgever

Is de software tot stand gebracht in dienstverband en binnen de taken van de werknemer, dan komt het auteursrecht toe aan de werkgever en niet aan de werknemer. Zelfstandige opdrachtnemers (zzp’ers) vallen niet onder deze bepaling.

Openbaarmaking

Maakt jouw onderneming software openbaar en claimt zij daarbij het auteursrecht? Dan wordt jouw onderneming volgens de wet als maker van die software gezien. Hiervoor is wél vereist dat de feitelijke maker daarbij niet wordt vermeld. Bewijst de feitelijke maker dat de openbaarmaking onrechtmatig was, dan is deze (overigens niet onomstreden) bepaling niet van toepassing.

Wat zijn de oplossingen ?

Laat het auteursrecht overdragen

Voor de overdracht van auteursrecht dien je een schriftelijk stuk op te stellen (een akte) die door jou en de ontwikkelaar ondertekend wordt. In de akte dient helder te worden omschreven waarvan het auteursrecht wordt overgedragen. Zorg er ook voor dat je de beschikking krijgt over de broncode. 


Wanneer je een grote investering doet in het ontwikkelen van maatwerksoftware is overdacht van het auteursrecht de beste optie.

Sluit een licentieovereenkomst

De kans bestaat dat de ontwikkelaar het auteursrecht niet wil overdragen. Immers, hij mag na overdracht zelf ook geen gebruik meer maken van de broncode in andere projecten.


Bij een licentieovereenkomst blijft het auteursrecht bij de ontwikkelaar, maar wordt vastgelegd onder welke voorwaarden en waarvoor je de software mag gebruiken. Het auteursrecht wordt dus niet overgedragen en blijft bij de ontwikkelaar.

Vraag het een expert

Om problemen te voorkomen, doe je er dus verstandig aan om van tevoren heldere afspraken over het auteursrecht te maken. Door middel van schriftelijke afspraken kunnen jij en jouw softwareontwikkelaar namelijk afwijken van het wettelijke uitgangspunt dat de ontwikkelaar houder van het auteursrecht is. Doe dat zorgvuldig: de overdracht van auteursrecht omvat uitsluitend de bevoegdheden die in de overeenkomst staan vermeld. Is niet voldoende duidelijk te bepalen wat precies is overgedragen, dan sta je dus nog steeds met lege handen.  Het gaat hier om maatwerk. Schakel daarom altijd een expert in.

Controleer het zelf

Met behulp van deze interactieve flowchart kunt u eenvoudig bepalen of er sprake is van auteursrecht en zo ja, waar het auteursrecht vermoedelijk ligt.