Factuur op verzoek naar een zuster-bv gestuurd: wie is je debiteur?
Je levert trouw goederen of diensten aan een bedrijf en de samenwerking verloopt prima. Tot de directeur-grootaandeelhouder (DGA) ineens vraagt: "Kun je de factuur voortaan naar mijn andere bv sturen?" Je doet het te goeder trouw om de klant te helpen, maar na verloop van tijd stopt de betaling. Wanneer je juridische stappen wilt zetten, ontstaat er plotseling discussie over wie nu eigenlijk jouw debiteur is. Hoewel de oorspronkelijke contractspartij op papier je debiteur blijft, leidt dit in de praktijk steevast tot een juridisch moeras waarin beide bv's naar elkaar wijzen en je vordering oninbaar dreigt te worden.
Wat staat er op het spel bij afwijkende facturatie?
Het sturen van facturen naar een andere groepsvennootschap lijkt een administratieve formaliteit, maar het brengt grote incassorisico’s met zich mee. Als betaling uitblijft en je wilt overgaan tot een incassoprocedure of het aanvragen van het faillissement, moet je weten tot welke partij je je moet richten: de contractspartij of de partij aan wie je de facturen hebt verstuurd.
Spreek je de zuster-bv aan waar de facturen naartoe gingen, dan stelt die vennootschap al snel dat zij nooit de overeenkomst met jou aanging. Spreek je de oorspronkelijke contractspartij aan, dan verweert die zich met het argument dat zij nooit facturen of aanmaningen ontving en dat de verplichtingen op de zuster-bv zijn komen te rusten. Zo schuiven twee vennootschappen binnen hetzelfde concern de schuld direct naar elkaar door, terwijl jouw facturen open blijven staan.
Dit probleem raakt direct aan de regels rondom de juiste tenaamstelling in overeenkomsten en processtukken. Waar het bij een foute tenaamstelling vaak gaat om een formele administratieve vergissing of typefout, introduceer je met het factureren aan een zuster-bv een heel nieuwe materiële partij. Daardoor loop je bij de rechtbank het risico dat je vordering direct strandt op het feit dat de contractspartij mogelijk is veranderd, met alle gevolgen van dien.
Wie is de wettelijke schuldenaar bij concernconstructies?
Wie partij is bij een overeenkomst, hangt af van wat partijen bij het sluiten van het contract met elkaar hebben afgesproken en wat zij over en weer uit elkaars gedrag mochten afleiden. Het enkele versturen van facturen naar een andere entiteit maakt die entiteit nog geen contractspartij.
De rechtspraak bevestigt dat als vaststaat wie het contract tekende, die partij in beginsel in juridische zin de schuldenaar blijft (zoals geoordeeld door de Rechtbank Rotterdam, ECLI:NL:RBROT:2010:BL9453). Een betalingsverzoek aan een zustermaatschappij geldt immers als een betalingsafspraak en niet automatisch als een geldige schuldoverneming. Echter, de rechter oordeelde ook dat de crediteur nader onderzoek had moeten doen naar de reden waarom de factuur naar een andere vennootschap moest worden gestuurd.
Voorkom verwarring: vraag altijd naar de reden
Vraagt een klant of DGA om facturen voortaan op een andere zustervennootschap of holding te zetten? Ga hier niet zonder meer in mee. Dit kan in een later stadium veel problemen veroorzaken. Vraag allereerst waarom deze wijziging gewenst is en welk zakelijk belang hierachter zit.
Wil je de klant toch tegemoetkomen, regel dit dan altijd schriftelijk en ondubbelzinnig:
- Leg schriftelijk vast dat de oorspronkelijke contractspartij de hoofdschuldenaar blijft;
- Eis (indien mogelijk) dat beide vennootschappen tekenen voor hoofdelijke aansprakelijkheid voor alle openstaande en toekomstige bedragen;
- Vermeld op de factuur duidelijk: "Facturatie op verzoek van [Contractpartij X], ten laste van [Zusterpartij Y], onverminderd de contractuele aansprakelijkheid van [Contractpartij X]".
Zo voorkom je dat een debiteur zich later achter een concernstructuur verschuilt.
Wat als de facturen al verkeerd zijn verstuurd?
Heb je in het verleden facturen op verzoek al naar een zustermaatschappij gestuurd en weigert men nu te betalen? Ga dan niet overhaast procederen of een faillissement aanvragen zonder de contractuele verhoudingen eerst juridisch scherp te stellen. Neem contact op met mij of een van de andere ondernemingsrecht advocaten. Wij analyseren je contractpositie en zorgen voor een doordachte incassostrategie om je vordering alsnog succesvol te innen.
Veel gestelde vragen over
factureren aan een zuster-bv
Betekent het betalen van eerdere facturen door een zuster-bv dat zij de officiële debiteur is geworden?
Nee. Het feit dat een derde of een zuster-bv eerdere facturen heeft voldaan, betekent juridisch niet automatisch dat deze partij ook de contractuele schuldenaar is geworden. De oorspronkelijke partij blijft in beginsel gebonden aan het contract, tenzij er expliciet sprake is van een rechtsgeldige schuldoverneming (artikel 6:155 BW).
Mag een ondernemer zomaar vragen om facturen op een andere bv te zetten?
Een ondernemer mag dit verzoeken, bijvoorbeeld vanuit fiscale of administratieve overwegingen. Als leverancier ben je echter nooit verplicht om hiermee akkoord te gaan, omdat het risico’s oplevert voor je verhaalsmogelijkheden bij wanbetaling.
Wat is het risico bij een faillissementsaanvraag als de factuurnaam afwijkt?
Voor een faillietverklaring eist de rechter een eenvoudig vast te stellen, opeisbare vordering en een steunvordering op exact dezelfde rechtspersoon. Als er discussie ontstaat over wie de werkelijke schuldenaar is (het contract versus de facturen), blijkt niet eenvoudig wie de schuldenaar is. Hiermee wordt de kans op een geslaagd faillissementsverzoek kleiner.
Hoe spreek ik een debiteur aan als contract en factuur niet overeenkomen?
In de praktijk stel je vaak de oorspronkelijke contractspartij aansprakelijk op grond van het contract (artikel 6:74 BW), en richt je je subsidiair tot de gefactureerde partij. Het is verstandig dit juridisch te laten toetsen. Dit kan ook nádat je al in onderhavige discussie bent verwikkeld.

