Bedrijfswaardering bij echtscheiding: als cijfers en continuïteit elkaar raken
Je kunt je onderneming vaak in één zin omschrijven. Maar haar waarde laat zich zelden zo eenvoudig vangen.
Bij een echtscheiding komt dat verschil pijnlijk aan het licht. Want ineens gaat het niet alleen meer over werk, maar over verdeling. Over geld. Over wat van wie is. En vooral: over wat er overblijft om verder te kunnen.
Bedrijfswaardering bij echtscheiding lijkt dan een technische stap. In werkelijkheid is het een kantelpunt. De manier waarop je hiernaar kijkt, bepaalt of jouw onderneming overeind blijft of langzaam klem komt te zitten tussen redelijkheid en rekensommen.
Wanneer waardering onvermijdelijk wordt
In veel ondernemersscheidingen komt de vraag naar waardering van de onderneming bij echtscheiding vroeg of laat op tafel. Soms omdat het juridisch niet anders kan. Soms omdat de verhoudingen daarom vragen.
Bij gemeenschap van goederen is het duidelijk: de onderneming valt in de gemeenschap.
Bij huwelijkse voorwaarden met een verrekenbeding wordt het al ingewikkelder.
En bij een BV met eigen vermogen ontstaat vrijwel altijd discussie over de waarde van de BV bij scheiding.
Wie een eenmanszaak of v.o.f. heeft, denkt vaak dat waardering geen rol speelt. Toch blijkt in de praktijk dat ook hier verwachtingen ontstaan over waarde bedrijf bij scheiding, terwijl het juridisch meestal gaat om het zichtbare eigen vermogen. Dat verschil alleen al leidt geregeld tot misverstanden.
Waardebepaling is geen boekhoudkundige waarheid
Wat ondernemers vaak verrast, is dat er geen vast antwoord bestaat op de vraag wat een onderneming “waard is”. Waardebepaling van een bedrijf bij scheiding is geen objectieve waarheid, maar een benadering.
Rechters en deskundigen erkennen dat ook. Zij weten: ondernemingen leven. Ze bewegen. Ze zijn afhankelijk van mensen, markten en omstandigheden. Daarom wordt vrijwel altijd een onafhankelijke deskundige ingeschakeld. Niet om gelijk te krijgen, maar om een werkbaar uitgangspunt te creëren.
Waarom de DCF-methode
zo vaak wordt gekozen
In dat kader zie ik dat steeds vaker wordt gewerkt met de DCF-methode, voluit de discounted cashflow methode.
Niet omdat deze methode eenvoudig is, want dat is ze niet, maar omdat zij beter aansluit bij de realiteit van ondernemen. De DCF-methode kijkt vooruit. Naar wat jouw onderneming in de toekomst kan opleveren, rekening houdend met risico’s, investeringen en marktontwikkelingen.
Bij een DCF-methode berekening gaat het dus niet alleen om cijfers uit het verleden. Het draait om de vraag hoeveel geld jouw bedrijf daadwerkelijk kan genereren, zónder zichzelf uit te putten.
Dat maakt deze methode bij uitstek geschikt voor bedrijfswaardering bij echtscheiding, waar continuïteit minstens zo belangrijk is als verdeling.
Continuïteit als stille maar doorslaggevende factor
In de rechtspraak wordt vaak iets gezegd dat ondernemers pas laat echt tot zich laten doordringen: een onderneming moet kunnen blijven bestaan.
Een hoge waarde op papier helpt niemand als de onderneming daarna leegloopt. Daarom kijken rechters en deskundigen bij bedrijfswaardering nadrukkelijk naar betaalbaarheid, liquiditeit en financierbaarheid.
Of, eenvoudiger gezegd: kan dit bedrijf dit dragen?
Wie hier geen oog voor heeft, loopt het risico dat een redelijke verdeling verandert in een structureel probleem.
Wat deze manier van waarderen van jou vraagt
De discounted cashflow dwingt tot realisme. Dat is geen zwakte, maar kracht.
Te optimistische aannames leiden tot een opgeblazen waarde. Te voorzichtige inschattingen doen de andere partner tekort. En beide vergroten de kans op conflict.
Een deskundige zal daarom doorvragen. Over afhankelijkheid van jou als ondernemer. Over opvolging. Over groei en kwetsbaarheid. Dat kan ongemakkelijk zijn. Maar het is wel nodig.
Een voorbeeld uit de praktijk
Een ondernemer met een groeiende BV. Mooie cijfers. Toenemende winst. Maar ook hogere voorraden, meer personeel en stijgende financieringslasten.
Op papier lijkt er ruimte. In werkelijkheid is die ruimte beperkt.
De DCF-methode maakt dat zichtbaar. Zij laat zien hoeveel geld werkelijk vrij beschikbaar is, en wat nodig blijft om te kunnen blijven ondernemen. Dat voorkomt dat de waardering onderneming echtscheiding losraakt van de praktijk.
Begrijpen zonder specialist te hoeven zijn
Deskundigenrapporten kunnen afstand scheppen. Door tabellen, aannames en technische termen. Toch is het belangrijk dat jij begrijpt wat er staat. Niet elk detail, maar wel het verhaal. Want jij kent jouw onderneming beter dan wie ook. Inzicht geeft rust. En rust is vaak de sleutel tot beweging in een vastgelopen gesprek.
Minder strijd begint eerder dan gedacht
Veel conflicten over bedrijfswaardering bij echtscheiding ontstaan niet door onwil, maar door onduidelijkheid. Door aannames die niet worden uitgesproken. Door cijfers die niet worden uitgelegd.
Wie tijdig kiest voor transparantie, realisme en een passende waarderingsmethode, voorkomt vaak escalatie. Niet door toe te geven, maar door te begrijpen.
Tot slot
Ondernemen en scheiden tegelijk vraagt veel. Het vraagt overzicht. Nuance. En adviseurs die verder kijken dan het juridische gelijk.
Mijn collega’s en ik begeleiden al vele jaren ondernemers bij echtscheidingen waarin bedrijfswaardering en continuïteit centraal staan. We werken samen met valuators en financiële deskundigen en vertalen hun analyses naar begrijpelijke keuzes.
Niet om te winnen.
Maar om verder te kunnen.
Veelgestelde vragen over het waarderen
van een onderneming in een echtscheiding
Moet een bedrijf altijd worden gewaardeerd bij scheiding?
Nee. Of een bedrijf moet worden gewaardeerd, hangt af van het huwelijksgoederenregime en de ondernemingsvorm. Bij een BV met eigen vermogen is waardering vaak noodzakelijk. Bij een eenmanszaak of v.o.f. wordt meestal gekeken naar het zichtbare eigen vermogen op de balans en niet naar een volledige ondernemingswaardering.
Hoe wordt een onderneming gewaardeerd bij een echtscheiding?
Bij een echtscheiding wordt een onderneming doorgaans gewaardeerd door een onafhankelijke deskundige (valuator). De meest gebruikte methode is de DCF-methode (Discounted Cash Flow), waarbij wordt gekeken naar de verwachte toekomstige kasstromen, risico’s en continuïteit van de onderneming. De exacte aanpak hangt af van het type onderneming, de huwelijkse voorwaarden en de omstandigheden van het geval.
Heeft mijn ex-partner altijd recht op de helft van de waarde van mijn bedrijf?
Nee. Dat is een veelvoorkomend misverstand. De verdeling of verrekening hangt af van de huwelijkse voorwaarden of gemeenschap van goederen. Bovendien kan de rechter rekening houden met redelijkheid, billijkheid en betaalbaarheid, waardoor niet automatisch de helft van de waarde hoeft te worden uitgekeerd.
Wat is de DCF-methode en waarom gebruiken experts deze bij een scheiding?
De DCF-methode (Discounted Cash Flow) bepaalt de waarde van een onderneming op basis van toekomstige kasstromen, verdisconteerd naar vandaag. Deze methode wordt vaak gebruikt omdat zij beter aansluit bij de economische realiteit van een onderneming en voorkomt dat een ondernemer wordt afgerekend op papieren of historische winsten.
Heeft de continuïteit van mijn bedrijf invloed op de waarde?
Ja. De continuïteit van jouw bedrijf staat bij een echtscheiding centraal. De rechter en deskundigen willen voorkomen dat jouw bedrijf omvalt door de uitkoop. Dat betekent dat de waarde en vooral de betaalbaarheid realistisch moeten blijven. Dit is een belangrijk uitgangspunt bij het waarderen van een onderneming in een echtscheiding.
Wat als de BV het geld niet heeft voor uitkoop?
Dan kijkt men naar alternatieven zoals betalingsregelingen, financiering of een lagere prijs als redelijkheid dat vraagt. De norm is dat de onderneming niet in gevaar mag komen. Betaalbaarheid speelt dus een grote rol bij het waarderen van een onderneming in een echtscheiding.
Kan de rechter afwijken van de uitkomst van het deskundigenrapport?
Ja. De deskundige bepaalt de waarde, maar de rechter bepaalt uiteindelijk de prijs die in de verdeling of verrekening wordt betrokken. Redelijkheid en billijkheid spelen daarbij een belangrijke rol.
