Van het eerste contact tot afronding: het mediationtraject stap voor stap
Een scheiding heeft grote impact. Het zet je wereld op zijn kop. Of je de beslissing nu zelf neemt, of het onverwacht te horen krijgt: een scheiding maakt veel emoties los.
Tegelijkertijd zijn er allerlei praktische en juridische zaken die geregeld moeten worden. In zo’n situatie is verbindend communiceren niet vanzelfsprekend. Terwijl dat juist nodig is om samen tot werkbare afspraken te komen.
Mediation biedt veel ruimte voor maatwerk binnen de toepasselijke juridische kaders. Samen met de advocaat-mediator hebben jullie de regie over het proces en het tempo waarin jullie toewerken naar een regeling van de gevolgen van jullie scheiding.
Maar hoe ziet mediation er in de praktijk nu echt uit? Hoe gaat het van start? Wat gebeurt er tijdens de gesprekken? Wat leg je wanneer vast? En hoe verloopt de afhandeling via de rechtbank? In dit artikel neem ik je stap voor stap mee door het mediationtraject, van het eerste contact tot de afronding.
Hoe start een mediationtraject?
Het mediationtraject begint meestal met een eerste e-mail, contactformulier of telefoontje van één van jullie. Als mediation een optie lijkt, stuur ik jullie informatie over mijn werkwijze en voorwaarden waaronder ik jullie als advocaat-mediator begeleiding kan bieden. Daarbij voeg ik de gedragsregels van de vFAS (vereniging van Familierecht Advocaten Scheidingsmediators) waarbij ik aangesloten ben en een model mediationovereenkomst. Dan kijken we of mediation passend is voor jullie situatie. We lopen de inhoud van de mediationovereenkomst door en ik beantwoord de vragen die jullie mogelijk nog hebben over het proces.
In de mediationovereenkomst staat onder meer dat mediation op vrijwillige en vertrouwelijke basis werkt en dat we respectvol en transparant communiceren.
Zodra jullie klaar zijn om met de mediation te beginnen, ondertekenen we de mediationovereenkomst.
Wat is het verschil tussen de mediationovereenkomst en het echtscheidingsconvenant?
De mediationovereenkomst leg je aan het begin van het mediationtraject vast. Daarin staan afspraken over het proces, zoals vertrouwelijkheid en hoe we transparant en respectvol met elkaar communiceren. Het echtscheidingsconvenant wordt aan het einde opgesteld als er (bijna) overeenstemming is bereikt en bevat de inhoudelijke afspraken over de gevolgen van jullie scheiding, zoals bijvoorbeeld over de alimentatie, de verdeling van bezittingen, de financiële afwikkeling en pensioenverevening.
Hoe verlopen de gesprekken tijdens mediation?
Meestal voeren we drie tot zes gezamenlijke gesprekken van ongeveer anderhalf tot tweeënhalf uur per keer. Ik begeleid deze vanuit een neutrale en onafhankelijke positie en ik maak hiervan verslagen.
Tijdens de gesprekken krijgt ieder van jullie de ruimte om jullie verhaal te doen. Ik vraag bijvoorbeeld hoe jullie de relatie hebben ervaren, hoe het scheidingsbesluit is ontstaan, wat voor jullie belangrijk is in de toekomst en hoe jullie die zien.
Waar nodig help ik om het gesprek weer op gang te brengen, zodat er ruimte is voor constructief overleg over wat er praktisch en juridisch geregeld moet worden. Denk hierbij aan:
- de zorg voor de kinderen;
- de woning;
- de onderneming;
- andere bezittingen en schulden;
- de financiële afwikkeling;
- de financiële toekomst.
Daarvoor vraag ik jullie om alle relevante gegevens met elkaar en met mij te delen.
Als advocaat-mediator geef ik jullie informatie over de juridische kaders en de mogelijke oplossingsrichtingen.
Daarvandaan werken jullie stap voor stap toe naar afspraken waar jullie allebei achter kunnen staan. Hebben jullie minderjarige kinderen? Dan gaan we eerst aan de slag met het ouderschapsplan. Vervolgens richten we ons op het opstellen van het echtscheidingsconvenant.
Wat als iemand de mediation wil stoppen?
Mediation werkt op basis van vrijwilligheid. Het mediationtraject kan alleen doorgaan als jullie er allebei achter staan. Daarom hebben jullie de vrijheid om het traject te stoppen als dat om wat voor reden dan ook voor jullie zo is.
Als advocaat-mediator kan ik ook zelf besluiten de mediation te beëindigen. Dat doe ik bijvoorbeeld als ik zie dat de gesprekken geen constructieve voortgang opleveren. Dan voorkom ik dat we maar doorgaan zonder dat er concreet uitzicht is op een oplossing.
Wat gebeurt er als jullie afspraken hebben bereikt?
Zodra jullie het op hoofdlijnen eens zijn over alle of de meeste onderwerpen, werk ik die afspraken eerst uit in concept.
Nadat we hebben vastgesteld dat jullie goed begrijpen wat de afspraken betekenen en daarvoor bewust kiezen, wordt de regeling definitief zodra jullie deze ondertekenen.
Daarna zorg ik nog voor de afronding via de rechtbank als jullie gehuwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben. Die afronding is optioneel als jullie ongehuwd zijn, en geen geregistreerd partnerschap hebben.
Een voordeel is dat de afronding via de rechtbank in de meeste gevallen volledig schriftelijk en digitaal verloopt. Jullie hoeven hiervoor dus niet zelf naar de rechtbank.
Hoe worden de kinderen betrokken bij het mediationtraject?
Kinderen zijn niet aanwezig bij de mediationgesprekken. Niettemin staan de belangen van kinderen wel centraal bij de totstandkoming van het ouderschapsplan. Zij horen hierbij op een bij hun leeftijd passende manier door jullie als ouders te worden betrokken. Minderjarige kinderen vanaf 8 jaar worden bij de afronding via de rechtbank uitgenodigd om hun mening te delen met de rechter. Die uitnodiging is vrijblijvend en dus geen verplichting. Kinderen mogen een brief schrijven of naar de rechtbank voor een gesprek met de rechter, als zij dat willen.
Akte van berusting
Zodra ik de beschikking van de rechter ontvang, stuur ik deze door en vraag ik jullie daarbij om een laatste document te tekenen: de akte van berusting. Daarmee zien jullie af van het instellen van hoger beroep tegen de beschikking en vragen jullie de gemeente waar jullie zijn gehuwd of waar jullie partnerschap is geregistreerd, de beschikking in te schrijven in de registers van de burgerlijke stand. Daarmee versnellen we de afronding van het scheidingsproces. De gemeente stuurt mij na verwerking een bevestiging van de datum waarop de beschikking is ingeschreven. Dat is het moment waarop jullie scheiding officieel en definitief is geworden.
Waarom kiezen voor mediation?
Geen traject is hetzelfde, maar deze stappen geven een goed beeld van wat jullie kunnen verwachten. Mediation biedt veel ruimte voor maatwerk. Jullie hebben samen met de advocaat-mediator de regie over het proces en het tempo. In vergelijking met procederen verloopt dit traject vaak sneller en kan het efficiënter zijn, omdat jullie samen werken aan een oplossing.
Spreekt deze aanpak jullie aan?
Goed om te weten is dat ik dit niet alleen doe. We werken met meerdere advocaat-mediators, zodat we jullie altijd passend kunnen begeleiden.
Kortom, van het eerste contact tot de definitieve afronding: ik begeleid jullie door het hele proces.
Willen jullie weten of mediation bij jullie past? Neem dan gerust contact op met mij of een van mijn collega’s voor een vrijblijvende kennismaking. We denken graag met jullie mee.
Veel gestelde vragen over
het mediationtraject
Hoeveel gesprekken zijn er gemiddeld nodig in een mediationtraject?
Het aantal gesprekken verschilt per situatie, maar gemiddeld zijn er drie tot zes gesprekken nodig. Dit hangt onder meer af van de complexiteit van de afspraken en hoe snel jullie samen tot overeenstemming komen. De gesprekken duren meestal anderhalf tot tweeënhalf uur.
Wat gebeurt er als we tijdens de mediation gesprekken emotioneel vastlopen?
Dat komt regelmatig voor en is een normaal onderdeel van het proces. De advocaat-mediator helpt om het gesprek weer op een constructieve manier op gang te brengen en bewaakt de balans tussen beide partijen. Soms wordt er even een pauze ingelast of wordt een onderwerp geparkeerd en later verder besproken.
Is alles wat we aan de mediationtafel bespreken echt vertrouwelijk?
Ja, vertrouwelijkheid is een belangrijk uitgangspunt van mediation. Alles wat we tijdens de gesprekken bespreken, mag bijvoorbeeld niet buiten het traject worden gebruikt in een procedure bij de rechtbank. Dit staat ook in de mediationovereenkomst. Dit neemt niet weg dat jullie wel informatie uit de mediation met eigen adviseurs mogen delen. Die zijn op hun beurt dan ook gebonden aan de vertrouwelijkheid.
Kunnen we de afspraken uit het echtscheidingsconvenant later nog wijzigen?
Dat is afhankelijk van de gemaakte afspraken. Als later blijkt dat tijdens de mediation van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan of bij relevante wijzigingen van omstandigheden, bijvoorbeeld op het gebied van inkomen of rondom de kinderen, kunnen afspraken over kinderalimentatie en zorg worden herzien. Voor gemaakte afspraken over verdeling en verrekening kan dat anders liggen, als jullie op die punten in een convenant een vaststellingsovereenkomst hebben gesloten.
Doorgaans bevat het convenant een geschillenregeling waarin staat dat jullie in geval van meningsverschillen over de gemaakte afspraken en/of wijzigingen van omstandigheden bij voorkeur in onderling overleg, eventueel opnieuw met begeleiding van advocaat-mediator naar een oplossing zoeken.
Wanneer is de scheiding na het mediationtraject officieel afgerond?
Het mediationtraject wordt bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap formeel afgerond nadat de rechtbank de echtscheiding of de ontbinding van het geregistreerd partnerschap heeft uitgesproken én de beschikking is ingeschreven bij de gemeente. Die inschrijving is een noodzakelijke laatste stap. Per die datum zijn jullie officieel gescheiden.
