alleen met kind op vakantie, ouder alleen met kind op vakantie, toestemming gezaghebbende ouder, toestemmingsformulier
Marie Louise Neuteboom-van AsseltFamilierecht

Alleen op vakantie met je kinderen? Regel de toestemming op tijd!

Pak je de koffers voor een heerlijke reis met je zoon of dochter, maar ga je zonder de andere ouder op pad? Grote kans dat je al nadenkt over de inpaklijst en de reisroute. Toch is er één belangrijk juridisch ding dat je vooraf moet regelen om stress bij de grens te voorkomen. Als je alleen op vakantie met je kinderen gaat, heb je namelijk bijna altijd officiële toestemming nodig van de andere ouder.

De meeste ouders hebben samen het gezag over hun kinderen. Het gezamenlijk gezag maakt dat beide ouders akkoord moeten geven voor de buitenlandse reis van één ouder met de kinderen. Het maakt hierbij niet uit of je getrouwd bent, samenwoont of dat je gescheiden bent. Zeker als je geen ouderlijk gezag hebt en alleen met je kind reist, moet de gezaghebbende ouder vooraf akkoord geven. Zonder de juiste papieren loop je het risico dat je bij de douane niet verder kan reizen.

Wat houdt het toestemmingsvereiste voor een vakantie in?

Als je alleen met je minderjarige kind naar het buitenland reist, verplicht de wet je om aan te tonen dat de andere gezaghebbende ouder hier goedkeuring voor geeft. Dit toon je aan met een ingevuld en ondertekend toestemmingsformulier.

De Koninklijke Marechaussee controleert streng aan de grens om internationale kinderontvoering tegen te gaan. Vooral wanneer je kind een andere achternaam heeft dan jij, stelt de douane snel vragen bij de persoonscontrole. Binnen het Schengengebied zijn er weliswaar minder grenscontroles, maar ook dan is het formulier onmisbaar. Je kunt de officiële verklaring vooraf downloaden via de website van de Rijksoverheid.

Reis je naar een land waarvoor een visum nodig is? Let dan op dat beide gezaghebbende ouders de visumaanvraag moeten ondertekenen. 

Daarnaast moet ieder kind sinds juni 2012 een eigen paspoort of identiteitskaart hebben. Bijschrijvingen in het paspoort van een ouder zijn al jaren niet meer geldig. Vraag de andere ouder daarom op tijd om mee te werken aan de aanvraag van een nieuw reisdocument.

Welke documenten neem je mee op reis?

Naast het ingevulde toestemmingsformulier vraagt de marechaussee of de buitenlandse douane vaak om aanvullende bewijzen. Elk land hanteert eigen regels, dus informeer vooraf bij de ambassade van je bestemming. Neem in ieder geval de volgende documenten mee in je handbagage:

  • Toestemmingsformulier voor de buitenlandse reis/vakantie.
  • Een kopie van het paspoort of de ID-kaart van de ouder die toestemming geeft.
  • Een recent uittreksel uit het gezagsregister.
  • Een recent uittreksel uit de Basisregistratie Personen (BRP) van het kind.
  • Het ouderschapsplan of de rechterlijke uitspraak over het gezag en de zorgregeling (indien van toepassing).
  • Alle adresgegevens van de verblijfplaatsen als je rondreist.

Wat als.....?

Wat als je de andere gezaghebbende ouder geen toestemming geeft?

Het komt helaas voor dat een ex-partner medewerking weigert na een scheiding. Als je de benodigde handtekening niet krijgt, kun je de rechter vragen om vervangende toestemming. Wanneer de vakantie al snel begint, starten we een spoedprocedure (kort geding) voor je op. De beslissing van de rechter vervangt dan de handtekening van de onwillige ouder, zodat de vakantie alsnog doorgaat.

Wat als je vermoedt dat jouw kind niet meer zal terugkeren na de vakantie?

Soms zijn de rollen omgedraaid en maak je je juist ernstige zorgen als de andere ouder met je kind op reis wil. Vermoed je dat je ex-partner met het kind vertrekt om nooit meer terug te keren? Neem dan direct contact op met het Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) en schakel ons in voor noodmaatregelen.

Wat als je bang bent dat jouw kind gevaar loopt op vakantie?

Als je bang bent voor misbruik of gevaar op de vakantiebestemming, mag je de toestemming weigeren. De andere ouder moet dan naar de rechter stappen. De rechter zal bepalen of jouw bezwaren gegrond zijn en of de vervangende toestemming voor de vakantie wel of niet moet worden verleend.

Onbezorgd op reis met de expertise van RWV

Onze echtscheidingsadvocaten begeleiden jaarlijks tientallen ouders rondom vakantieperikelen en gezagskwesties. Wij kennen het klappen van de zweep en weten precies hoe we snel moeten schakelen bij tijdsdruk. Met onze praktische aanpak proberen we eerst in overleg met de andere ouder alsnog een oplossing te bereiken. Lukt dat niet, dan staan we daadkrachtig voor je klaar in de rechtszaal.

Loop je vast met de voorbereidingen of weigert je ex-partner te tekenen? Neem contact met ons op voor advies over jouw situatie, zodat jij en je kinderen snel van een welverdiende vakantie genieten.

Veel gestelde vragen over 
(vervangende) toestemming voor de vakantie

Wat zijn de regels voor een reis naar het Verenigd Koninkrijk?

Vanaf 2 april 2025 heeft iedereen die zonder visum naar het Verenigd Koninkrijk (VK) reist een Electronic Travel Authorisation (ETA) nodig. Dit geldt dus ook voor jou en je kind. Je vraagt deze digitale reistoestemming vooraf online of via de Britse app aan voor 10 pond. Zorg dat je kind een eigen paspoort heeft, want reizen naar het VK met een identiteitskaart kan niet meer.

Geldt de controle ook als we nog getrouwd of samenwonend zijn?

Ja, de controle geldt voor iedereen die alleen met een minderjarig kind de grens oversteekt. De marechaussee kan immers aan de buitenkant niet zien of de thuisblijvende ouder akkoord is met de reis, ongeacht de relatievorm.

Hoe lang duurt een procedure voor vervangende toestemming bij de rechter?

Een normale procedure duurt enkele maanden. Als de reisdatum nadert en er spoed is, starten we een kort geding. De rechter doet dan meestal binnen een tot twee weken uitspraak of nog eerder indien nodig. Begin desondanks altijd zo vroeg mogelijk met het verkrijgen van de toestemming van de andere ouder voor de vakantie.

 Moet het toestemmingsformulier gelegaliseerd worden?

In Nederland is legalisatie (een stempel van de gemeente) voor het standaardformulier van de Rijksoverheid niet verplicht. Sommige buitenlandse overheden vragen hier wel om. Controleer dit vooraf bij de ambassade van het vakantieland.

Mijn kind heeft mijn achternaam niet, wat moet ik doen?

Juist bij een afwijkende achternaam is de kans op controle bij de grens groot. Neem naast het toestemmingsformulier een uittreksel van de geboorteakte of een uittreksel uit de BRP mee waarop de gezinssamenstelling en de ouders duidelijk zichtbaar zijn.

Wat kan ik doen als mijn ex de paspoorten van de kinderen achterhoudt?

Als de andere ouder weigert de reisdocumenten af te geven, misbruikt deze het gezag. Je kunt via een kort geding de afgifte van de paspoorten afdwingen onder verbeurte van een dwangsom.

NieuwsPublicatiesDownloadsMedia