Bestuur op afstand lijkt in de praktijk vaak onschuldig. Je staat formeel als statutair bestuurder ingeschreven, maar laat de dagelijkse leiding van het bedrijf (volledig) over aan een ander: bijvoorbeeld een familielid, zakenpartner of manager. Toch kan deze constructie grote risico’s met zich meebrengen. Wanneer een B.V. failliet gaat, kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld als sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur.

Een recente uitspraak van de Rechtbank Overijssel laat zien dat ook een ‘papieren’ of ‘slapende’ bestuurder niet buiten schot blijft. Wie geen toezicht houdt, geen inzicht heeft in de financiële situatie en beslissingen volledig overlaat aan een feitelijk bestuurder, loopt een reëel risico op bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement van de B.V.

Aan de hand van deze uitspraak leg ik uit wanneer besturen op afstand gevaarlijk wordt, wat de rol is van de statutair en feitelijk bestuurder en welke financiële gevolgen dit kan hebben. 

Wat is kennelijk onbehoorlijk bestuur?

Van kennelijk onbehoorlijk bestuur is sprake als een bestuurder zijn taken zo slecht vervult dat geen redelijk denkend bestuurder onder dezelfde omstandigheden zo zou handelen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als verplichtingen worden aangegaan terwijl duidelijk is dat de B.V. deze niet kan nakomen.

Besturen op afstand in de praktijk: wanneer leidt dit tot kennelijk onbehoorlijk bestuur?

Op 17 september 2025 heeft de Rechtbank Overijssel geoordeeld dat sprake was van kennelijk onbehoorlijk bestuur door een statutair bestuurder. De bestuurder had zijn vader geholpen bij het oprichten van een B.V., omdat de vader vanwege een privéfaillissement zelf tegen de nodige problemen bij de oprichting aanliep. Na de oprichting liet de statutair bestuurder de feitelijke bedrijfsvoering volledig over aan zijn vader en hield hij zich verder afzijdig. Dit zogenoemde bestuur op afstand had verstrekkende (financiële) gevolgen en leidde uiteindelijk tot bestuurdersaansprakelijkheid van de zoon in het faillissement van de B.V.


Feiten en verhoudingen tussen de statutair 
bestuurder en feitelijk bestuurder

Op 6 december 2021 werd X B.V. opgericht. Gedaagde was, als enige, statutair bestuurder van X B.V. De betrokkenheid van gedaagde beperkte zich tot het ondertekenen van de oprichtingsakte. Van daadwerkelijke betrokkenheid bij de onderneming was geen sprake. Zijn rol als bestuurder was louter formeel. Hij verklaarde dat hij alleen als bestuurder optrad omdat zijn vader, vanwege diens persoonlijke faillissement, geen bankrekening kon openen. De dagelijkse leiding over de onderneming en alle beslissingen liet gedaagde volledig aan zijn vader over, zonder toezicht te 

houden of zich te laten informeren over de financiële situatie. 

Simpel gezegd was de vader dan ook de feitelijk bestuurder van de vennootschap; de vader ging diverse verplichtingen aan namens de vennootschap, waaronder het sluiten van leningsovereenkomsten en het afgeven van borgstellingen voor leningen van hemzelf en van met hem verbonden vennootschappen. Dit gebeurde terwijl X B.V. geen activiteiten ontplooide en dus ook (nog) geen inkomsten genereerde. 

Wat is het verschil tussen een statutair en feitelijk bestuurder?

Een statutair bestuurder is formeel benoemd en ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. Een feitelijk bestuurder is degene die in de praktijk de beslissingen neemt en de onderneming aanstuurt, zonder formeel bestuurder te zijn. Beide kunnen onder omstandigheden aansprakelijk zijn.

Faillissement van de B.V. en aansprakelijkheid van de statutair bestuurder

Op 16 mei 2023, anderhalf jaar na de oprichting van X B.V., werd het faillissement van de vennootschap uitgesproken.

De curator stelde zich op het standpunt dat er sprake zou zijn van kennelijk onbehoorlijk bestuur en dat de gedaagde hierdoor aansprakelijk zou zijn voor het gehele tekort in het faillissement. De curator stelt immers dat gedaagde als bestuurder had toegelaten dat de vennootschap deze verplichtingen aanging en dat hij bovendien niet op de hoogte was van de financiële en feitelijke situatie van X B.V. Daarmee was volgens de curator voldaan aan de voorwaarden voor bestuurdersaansprakelijkheid bij faillissement. 

Oordeel van de rechtbank: kennelijk onbehoorlijk bestuur

De rechtbank volgde het standpunt van de curator. Zij oordeelde dat er inderdaad sprake is van bestuurdersaansprakelijkheid, mede omdat aannemelijk is dat het handelen van gedaagde – of juist het gebrek daaraan – een belangrijke oorzaak is geweest van het faillissement. De door vennootschap aangegane verplichtingen konden immers niet worden gedragen doordat de vennootschap geen inkomsten genereerde.

Geen geslaagd beroep op disculpatie

Gedaagde deed een beroep op de disculpatiegrond en stelde dat zijn vader verantwoordelijk was voor de feitelijke leiding van de vennootschap. Daarmee probeerde gedaagde de verantwoordelijkheid volledig bij zijn vader te leggen.

Dat beroep faalde. Voor een geslaagde disculpatie is namelijk niet alleen vereist dat het onbehoorlijk bestuur niet aan de bestuurder te wijten is, maar ook dat hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen daarvan te voorkomen.

Het laatste was hier nou juist het knelpunt. Omdat gedaagde zich volledig afzijdig hield, geen toezicht uitoefende en geen enkele maatregel nam om schade te voorkomen, kon hij zich niet disculperen. 

Financiële gevolgen van bestuurdersaansprakelijkheid

Het oordeel dat sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur leidt tot de aansprakelijkheid voor het tekort in het faillissement van de B.V. en brengt dan ook aanzienlijke (financiële) gevolgen voor gedaagde met zich mee. Volgens de curator bedraagt het tekort in het faillissement EUR 657.299,00, welk bedrag door de curator als voorschot van gedaagde werd gevorderd.

De rechtbank oordeelde dat niet zeker is dat alle vorderingen die aan dit tekort ten grondslag liggen, daadwerkelijk thuishoren in het faillissement van X B.V. Wel komt de rechtbank tot het oordeel dat er ten minste een tekort van EUR 374.622,95 bestaat. Het door de gedaagde te betalen voorschot werd daarom op dit bedrag vastgesteld. 

Meer weten over bestuur op afstand en de risico’s?

Deze uitspraak onderstreept dat het zijn van statutair bestuurder geen vrijblijvende rol is. Bestuur op afstand kan aantrekkelijk lijken, maar brengt aanzienlijke risico’s met zich mee. Zeker bij een faillissement van een B.V. kan het ontbreken van toezicht en betrokkenheid leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid.

Twijfel je over jouw positie als bestuurder, de verdeling van verantwoordelijkheden of de risico’s van een bestaande bestuursconstructie? Of wil je weten hoe je bestuurdersaansprakelijkheid bij een (dreigend) faillissement kunt beperken? Neem dan gerust contact op met mij of een van de andere insolventierecht advocaten. En voorkom dat een formele rol onverwacht grote privégevolgen krijgt.

Veel gestelde vragen over bestuur op afstand

Ben ik als ‘bestuurder op papier’ ook aansprakelijk bij een faillissement?

Ja, dat kan. Ook als je alleen formeel als statutair bestuurder staat ingeschreven en de dagelijkse leiding aan een ander overlaat, blijf je verantwoordelijk. Bij een faillissement van de B.V. kan een curator je aanspreken als sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur, bijvoorbeeld omdat je geen toezicht hebt gehouden.

Kan een formeel bestuurder aansprakelijk zijn zonder feitelijke leiding?

Ja. Het ontbreken van feitelijke leiding betekent niet dat je geen verantwoordelijkheid draagt. Een statutair bestuurder moet toezicht houden, inzicht hebben in de financiële situatie en ingrijpen wanneer nodig. Doe je dat niet, dan kan dat leiden tot aansprakelijkheid bij faillissement.

Wat betekent bestuur op afstand voor bestuurdersaansprakelijkheid?

Als je geen toezicht houdt en beslissingen volledig aan een ander overlaat, kan dit worden gezien als onbehoorlijke taakvervulling. Zeker bij een faillissement kan dit zwaar meewegen.

Is toezicht houden verplicht voor een bestuurder van een B.V.?

Ja. Toezicht houden is een kernverplichting van iedere statutair bestuurder. Je moet op de hoogte zijn van de financiële situatie, belangrijke beslissingen beoordelen en tijdig ingrijpen bij risico’s. Het ontbreken van toezicht kan worden aangemerkt als kennelijk onbehoorlijk bestuur.

Kan een curator een bestuurder privé aanspreken?

Ja. Bij een faillissement van de B.V. kan de curator een bestuurder privé aansprakelijk stellen voor het tekort in het faillissement, als wordt vastgesteld dat sprake is van kennelijk onbehoorlijk bestuur en dat dit een belangrijke oorzaak van het faillissement is geweest.

Wat is het risico als ik de dagelijkse leiding van mijn B.V. volledig aan iemand anders overlaat?

Het grootste risico is dat je het overzicht verliest en niet tijdig ingrijpt. Als achteraf blijkt dat onverantwoorde verplichtingen zijn aangegaan of financiële risico’s zijn genegeerd, kan dat leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid, ook als je zelf niet actief betrokken was.

Wat is disculpatie en wanneer kan een bestuurder hier een beroep op doen?

Disculpatie betekent dat een bestuurder zich kan vrijwaren van aansprakelijkheid. Dat lukt alleen als het onbehoorlijk bestuur hem niet kan worden verweten én hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om schade te voorkomen. Passief blijven is dus onvoldoende.

Hoe kan ik als slapende bestuurder voorkomen dat ik privé aansprakelijk word gesteld?

Door actief toezicht te houden. Zorg dat je regelmatig wordt geïnformeerd, inzicht hebt in de cijfers, vragen stelt en ingrijpt als dat nodig is. Als je die rol niet kunt of wilt vervullen, is het verstandiger om geen (statutair) bestuurder te zijn.