Wat betekenen de nieuwe regels erfbelasting 2026 voor jou als erfgenaam?

Je rouwt, je regelt van alles en ondertussen tikt de klok voor de aangifte en betaling van erfbelasting. In mijn praktijk zie ik dat erfgenamen juist dáárop vastlopen: niet op onwil, maar op tijd. Ze hebben vaak simpelweg nog niet alle gegevens compleet. Vanaf 2026 wordt dat iets makkelijker. De termijn voor aangifte én betaling van erfbelasting gaat dan van 8 naar 20 maanden.

Dat geeft rust. Maar het maakt je keuzes niet automatisch eenvoudiger. Zeker niet als er een woning is die nog verkocht moet worden, als er vlak voor het overlijden nog een schenking is gedaan of als familiebanden juridisch niet helemaal helder zijn.

In dit artikel neem ik je stap voor stap mee door de wijzigingen per januari 2026. Zo weet je waar je op moet letten en houd je rust in het proces.

De belangrijkste wijziging: 20 maanden voor aangifte én betaling

De grootste verandering is heel concreet: de aangiftetermijn en de betalingstermijn schuiven op naar 20 maanden na overlijden (in plaats van 8 maanden).

Belangrijk: bij een overlijden in 2025 geldt nog steeds de huidige termijn van 8 maanden.

Die verruiming komt niet uit de lucht vallen. Veel erfgenamen krijgen de puzzel binnen 8 maanden gewoon niet rond. Ik zie vaak dat het vastloopt door dingen waar je weinig invloed op hebt, zoals:

• de laatste (inkomsten)belastingaangifte van de overledene die nog niet definitief is
• banksaldi, beleggingen of ondernemingscijfers die tijd vragen
• een woning die eerst verkocht moet worden om de erfbelasting te kunnen betalen

De ruimere termijn geeft je lucht als je nog wacht op cijfers voor de aangifte of als je eerst een woning moet verkopen om de betaling te kunnen doen.

Wanneer moet je de erfbelasting in 2026 betalen na overlijden?

Vanaf 2026 lopen aangifte en betaling mee met die nieuwe termijn van 20 maanden. Dat betekent niet dat je altijd moet wachten. Soms wil je juist sneller duidelijkheid, bijvoorbeeld omdat erfgenamen elkaar niet vertrouwen of omdat er al discussie ontstaat over de woning. Maar je kúnt het vanaf 2026 vaker netjes en volledig afronden zonder direct in tijdnood te komen.

Heb je nog geen geld beschikbaar om te betalen (bijvoorbeeld omdat de woning nog niet is verkocht)? Dan helpt die extra tijd. En in sommige situaties blijft het ook mogelijk om uitstel te vragen als dat nodig is.

Hoe pak je dit slim aan als erfgenaam?

Als ik je één ding mee mag geven uit mijn praktijk, is het dit: begin niet met ‘papier invullen’, maar met overzicht. Zeker als er een huis is.

Een praktische aanpak in 5 stappen:

1. Breng bezittingen en schulden in kaart (boedelbeschrijving)
2. Check of er een executeur is en wie bevoegd is om te handelen
3. Verzamel bewijsstukken (bank, hypotheek, WOZ/waarderingen, schenkingen, eventuele leningen)
4. Maak een realistische planning voor verkoop of uitkoop van de woning
5. Werk toe naar één complete aangifte, zodat je later niet hoeft te herstellen

Schenkingen binnen 180 dagen: straks één aangifte in plaats van twee

Vanaf 2026 hoef je schenkingen die binnen 180 dagen vóór het overlijden zijn gedaan niet meer apart aan te geven voor de schenkbelasting. Je neemt ze wél mee in de aangifte erfbelasting.

Dat scheelt dubbel werk. En vooral: het voorkomt verwarring, omdat je niet meer twee aangiftes langs elkaar hoeft te leggen.

Wat betekent dit voor de 180-dagenregeling?

De inhoud blijft hetzelfde: een schenking binnen 180 dagen vóór overlijden telt fiscaal mee bij de erfenis. Alleen de route wordt eenvoudiger. In plaats van eerst een aparte aangifte schenkbelasting en daarna verrekenen, verwerk je dit straks direct in de aangifte erfbelasting.

Mijn tip: zet schenkingen (en eventuele afspraken daarover) zo vroeg mogelijk op een rij. Niet omdat je wantrouwend moet zijn, maar omdat onduidelijkheid in families vaak later voor gedoe zorgt.

Wat verandert er voor biologische kinderen zonder juridische band?

Vanaf 2026 worden biologische kinderen zonder juridische erkenning/afstammingsband fiscaal gelijkgesteld aan juridische kinderen. Daardoor vallen zij vaker onder de kind-vrijstellingen en kind-tarieven bij schenken en erven. Dat kan een groot verschil maken in de belastingdruk.

Meer dan 50% naar de partner: wanneer ontstaat er belasting?

Een andere wijziging: krijgt een echtgenoot/partner bij het einde van de huwelijksgoederengemeenschap méér dan 50%, dan wordt over dat meerdere voortaan schenk- of erfbelasting geheven.

Dit speelt vooral bij situaties waarin er vermogen “verschuift” rondom het einde van de gemeenschap of bij een verdeling die niet gelijk uitkomt.

Belangrijk detail: er kan overgangsrecht gelden voor bestaande situaties van vóór 16 september 2025 (16:00 uur). Herken je dit? Laat het dan checken, juist omdat dit soort punten later voor onaangename verrassingen kan zorgen.

Wanneer is het slim om hulp in te schakelen?

Je hoeft niet bij elk dossier meteen een advocaat te bellen. Maar ik raad het wél aan als je merkt dat er risico’s of spanning ontstaan. Neem vooral contact met mij op als:

• er een woning is en er discussie is over verkoop of uitkoop;
• er (recente) schenkingen zijn geweest, zeker vlak voor overlijden;
• er een samengesteld gezin is, of onduidelijkheid over de status van een kind;
• partners afwijken van een 50/50-verdeling uit de huwelijksgemeenschap.

Op onze website vind je ook uitleg over vereffening en afwikkeling. Handig als je nog aan het begin staat en vooral overzicht zoekt.

Wil je zeker weten dat je niets mist?

De nieuwe regels geven meer tijd, maar je voorkomt stress vooral door op tijd structuur aan te brengen. Wil je zeker weten dat je aangifte klopt en dat je geen belangrijke stappen overslaat? Neem contact op met mij of een van de andere advocaten erfrecht. Een korte check kan je veel gedoe en kosten besparen.