MENU
Fosfaatrechten

Wie is eigenaar van fosfaatrechten, de pachter of de verpachter?
25-10-2019

Een vraag die de agrarisch sector al een tijdlang bezig houdt, is van wie zijn de fosfaatrechten bij de beëindiging van de pacht. Zijn de fosfaatrechten van de pachter of van de verpachter? Het Hof heeft nu een algemene regel gegeven.

Wat zijn fosfaatrechten?

In de Meststoffenwet is onder meer de toekenning van fosfaatrechten geregeld. Fosfaatrechten zijn een hoeveelheid dierlijke meststoffen, uitgedrukt in kilogrammen fosfaat, die in een kalenderjaar ten hoogste met melkvee mag worden geproduceerd. Het in voldoende mate kunnen beschikken over deze rechten is voor een melkveehouder essentieel. Immers, het op het bedrijf rustende fosfaatrecht is namelijk bepalend voor het aantal dieren dat op het bedrijf mag worden gehouden.     

Algemene regel bij bepaling eigenaar fosfaatrechten

Maar voor wie zijn nu de fosfaatrechten bij beëindiging van de pacht? In de Meststoffenwet heeft de wetgever geen antwoord willen geven op voornoemde vraag, maar laat  het aan partijen over dit onderling te regelen. Een ongewenste situatie die veel discussie opriep. Daarom legden een pachter en verpachter de kwestie voor aan het pachthof (Hof Arnhem-Leeuwarden). Zij heeft in een tussen- en eindarrest antwoord op deze vraag gegeven.

In het tussenarrest van 26 maart 2019 heeft het Hof de algemene regel gegeven. Deze regel heeft het Hof als volgt samengevat:

Als partijen in de pachtovereenkomst niets (anders) zijn overeengekomen, is de pachter alleen verplicht tot overdracht van fosfaatrechten aan de verpachter als aan de volgende voorwaarden is voldaan:

  • tussen verpachter en pachter bestond op 2 juli 2015 een reguliere pachtovereenkomst of een geliberaliseerde pachtovereenkomst die bij het aangaan 12 jaar of langer duurt; 
  • het betreft hoevepacht of pacht van minimaal 15 ha grond of pacht van een gebouw; het gebouw moet specifiek zijn ingericht voor de melkveehouderij en voor de uitoefening daarvan noodzakelijk zijn en door de verpachter ten behoeve van het bedrijf van de pachter aan de pachter ter beschikking zijn gesteld;
  • de fosfaatrechten worden voor 50% toegerekend aan de gebouwen en 50% aan de grond die de pachter op 2 juli 2015 ten behoeve van het gehouden vee ten dienste stonden en naar verhouding toegerekend aan het gepachte;
  • de verpachter dient aan de pachter 50% van de marktwaarde van de over te dragen fosfaatrechten per datum einde pachtovereenkomst te betalen.

De juridische grondslag voor dit oordeel is gevonden in de aard van de pachtovereenkomst en de eisen van redelijkheid en billijkheid 

De pachter en de verpachter mochten allebei nog reageren op dit tussenarrest. Echter, deze reacties hebben niet tot wijzigingen geleid in de door het Hof gegeven algemene regel. Dit laatste blijkt uit het eindarrest van 24 september 2019. Of de Hoge Raad (de hoogste rechter) deze algemene regels van het Hof zal omarmen, blijft voorlopig nog een vraag. 

Meer weten over fosfaatrechten?

Heeft u vragen over fosfaatrechten of over het pachten of verpachten van landbouwgrond? Neem dan contact met mij op, ik adviseer u graag. 

Gerelateerde uitspraken

© 2020 RWV