MENU

Hoe dienen gemengde opdrachten te worden aanbesteed?
16-01-2017

De Aanbestedingswet onderscheidt drie verschillende type overheidsopdrachten werken, diensten en leveringen. Vaak is het makkelijk vast te stellen welk type opdracht in de markt wordt gezet. Zo is een opdracht tot het leveren van bureaustoelen een levering en een opdracht om leerlingen te vervoeren een dienst.

Soms is het echter moeilijker om vast te stellen hoe een opdracht gekwalificeerd moet worden. Dat is het geval bij gemengde opdrachten. Een gemengde opdracht is een opdracht die kenmerken van de verschillende type opdrachten bevat. Een voorbeeld van een gemengde opdracht is een levering van op maat gemaakte software. De opdrachtnemer moet eerst een dienst uitvoeren: het op maat maken van software. Vervolgens moet hij het product leveren.

Daarnaast is het ook mogelijk dat een opdracht uit meerdere verschillende soorten opdrachten bestaat. Dat is bijvoorbeeld het geval als een opdracht bestaat uit een overheidsopdracht en een concessieopdracht of als een opdracht bestaat uit een bovendrempelige en een onderdrempelige opdracht.

Voor de verschillende soorten en type opdrachten gelden afwijkende regels. Een gecombineerde opdracht dient echter conform de regels van één soort of type opdracht in de markt te worden gezet.

Hoe moet worden omgegaan met gemengde opdrachten?

Een opdracht dient te worden aanbesteed conform de regels die gelden voor het hoofdvoorwerp van de opdracht. Niet bij elk type gemengde opdrachten wordt het hoofdvoorwerp op dezelfde manier bepaald. Er is een grote variëteit aan gemengde opdrachten. Hieronder een overzicht van de belangrijkste type gemengde opdrachten.

Een dienst of levering en een werk

Bij een werk en een dienst/levering dient te worden gekeken welk type opdracht het hoofdvoorwerp is en welk type opdracht slechts een bijkomstig karakter heeft. Daarbij dient te worden geanalyseerd wat de essentiële verplichtingen zijn van de overeenkomst.. Bij deze analyse dient naar alle omstandigheden van het geval te worden gekeken. De waarde van de verschillende opdrachten is hierbij niet doorslaggevend.

Een voorbeeld: Universiteit Leiden wil een opdracht in de markt zetten voor het schilderen van al haar universiteitsgebouwen (zowel binnen als buiten). Dit is een gemengde opdracht. De opdrachtnemer dient zowel te schilderen (een werk) als de verf te leveren. In dit geval is de essentiële verplichting van de opdrachtnemer het schilderen van de universiteitsgebouwen. Het leveren van de verf is slechts een bijkomstigheid. De levering is een aanvulling op de hoofdverplichting.

Een dienst en een levering of een dienst en een sociale of andere specifieke dienst

Het onderdeel van de opdracht met de hoogste geraamde waarde is het hoofdvoorwerp van de opdracht.

Een overheidsopdracht (een werk, een dienst of een levering) en een concessieopdracht

Een combinatieopdracht die bestaat uit een overheidsopdracht en een concessieopdracht dient conform de regels voor overheidsopdrachten te worden aanbesteed. Hiervoor is vereist dat de waarde van de overheidsopdracht boven de drempelwaarde  van € 5.225.000,- voor een desbetreffende overheidsopdracht ligt.

Een opdracht die aanbesteed moet worden en een opdracht die niet aanbesteed hoeft te worden

Het kan ook voorkomen dat een combinatieopdracht gedeeltelijk bestaat uit een opdracht die wel moet worden aanbesteed en een opdracht die niet aanbesteed hoeft te worden. Eerst dient te worden nagegaan of de opdrachten objectief deelbaar zijn. Is dat niet het geval dan dient de opdracht in de markt te worden gezet conform de regels die gelden voor het hoofdvoorwerp.[2] Zijn de opdrachten wel objectief deelbaar dan kan er alsnog voor worden gekozen om de opdracht als een geheel in de markt te zetten. In dat geval dienen de regels die gelden voor de opdracht die moet worden aanbesteed in de markt te worden gezet.

Een voorbeeld: de gemeente Leiden wil een groot kantoorpand huren. Het kantoorpand dient aan verschillende vereisten te voldoen. Verschillende eigenaren bieden hun kantoorpand aan. Om de panden aantrekkelijker te maken bieden zij aan de panden te verbouwen.

Een opdracht is gedeeltelijk een overheidsopdracht en gedeeltelijk een speciale-sector opdracht

Bij een opdracht die zowel bestaat uit een overheidsopdracht als een speciale sector-opdracht dient eerst te worden nagegaan of de opdrachten objectief deelbaar zijn. Is de opdracht niet objectief deelbaar dan dienen de regels die gelden voor het hoofdvoorwerp te worden gevolgd. Als een opdracht wel deelbaar is dan kan de aanbesteder er toch voor kiezen om een gemengde opdracht in de markt te zetten. De opdracht dient dan conform de regels voor speciale sector-opdrachten in de markt te worden gezet.

Is een opdracht objectief deelbaar?

Voor sommige van de hierboven genoemde combinaties is het relevant of een opdracht al dan niet objectief deelbaar is. Hiertoe is het onvoldoende dat een aanbesteder de opdrachten ondeelbaar acht. Op basis van objectieve elementen dient te worden beoordeeld of het noodzakelijk is om de verschillende opdrachten gezamenlijk als één opdracht in de markt te zetten. Aan de noodzaak om één overeenkomst te sluiten kunnen zowel redenen van technische als economische aard ten grondslag liggen.

Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als een aanbesteder één contract afsluit die zowel ziet op het oprichten van een enkel gebouw, waarbij een gedeelte door de aanbesteder zelf zal worden gebruikt als kantoorpand en een ander deel door de inschrijver zal worden geëxploiteerd als een parkeergarage (concessieovereenkomst).

© 2021 RWV