MENU

Laatste ontwikkelingen met betrekking tot renteswaps
18-09-2017

Aanbod tot voorschot lijkt (voorlopig) niet aanvaardbaar

Uit een recente voortgangsrapportage van de AFM blijkt dat de banken hun klanten nog geen compensatievoorstel in de zin van het Uniform Herstelkader (UHK) hebben gestuurd. Naar verwachting worden deze vergoedingen pas in 2018 of 2019 aangeboden. Wel bieden sommige banken sinds kort een voorschot van 80% van een mogelijke compensatie aan, maar ook hier zitten de nodige haken en ogen aan:

  • zo blijkt niet op welke wijze de hoogte van het voorschot is berekend
  • u heeft recht op 2% wettelijke rente vanaf in ieder geval 1 januari 2017, maar vaak ook eerder. Niet duidelijk is of het aangeboden voorschot uitgaat van de compensatie inclusief of exclusief rente
  • de bank vermeldt niet dat u na acceptatie van het voorschot niet langer deze 2% rente over uw compensatie opbouwt
  • u ontvangt het voorschot op uw rekening bij die bank, maar de bank behoudt zich het recht voor dit bedrag te verrekenen als zij een opeisbare vordering op u heeft;
  • de bank behoudt zich het recht voor om, als zij alsnog oordeelt dat u geen recht heeft op een compensatie of op een compensatie die lager is dan deze 80%, het (teveel betaalde) voorschot terug te vorderen, desnoods door verrekening met creditsaldi bij die bank;
  • gaat u akkoord met het voorschot maar niet met de uiteindelijke vergoeding, dan zult u alles moeten terugbetalen. De meeste ondernemers – zeker niet de groep ondernemers die juist belang heeft bij versterking van de liquiditeiten via een voorschot – hebben dergelijke liquide ruimte niet en hebben t.z.t. feitelijk dus geen andere keus dan het aanbod van de bank te accepteren.

Veel procedures over renteswaps

Omtrent renteswaps wordt veel geprocedeerd. Kernpunten kunnen daarbij zijn:

  • Mismatch en/of Overhedge: hoofdsom en/of looptijd swap is forser dan die van onderliggende lening, rentedatum komen niet overeen en/of sprake is van een ander rentetarief (LIBOR i.p.v. EURIBOR, 1-maands EURIBOR t.o.v. 3-maands EURIBOR, etc.);
  • Complexe, exotische rentederivaten: complexe rentederivaten die gezien hun aard feitelijk niet geschikt waren voor de desbetreffende klant en situatie;
  • Verlies van flexibiliteit: als de variabele rente zou dalen tot onder het rentetarief van de swap, krijgt de swap een negatieve waarde. Niet alleen wordt de swap daarmee zeer duur, maar bij aflossing van de leningen moet de klant ook de negatieve waarde in één keer betalen; herfinanciering van de negatieve waarde is niet mogelijk;
  • Negatieve waarde: een negatieve waarde beïnvloedt ook het (interne) risicoprofiel van de klant, als gevolg waarvan deze eerder te maken krijgt met renteopslagen en minder snel extra financiering kan verkrijgen;
  • Verborgen marge: veelal had de swap al bij aanvang van de looptijd een negatieve waarde. Dit is de verkoopmarge die de bank hanteerde, ook al verklaarde zij dat er geen marge over de “kosteloze” swap wordt berekend. Dit komt tot uiting in het verschil tussen het rentetarief dat u onder de swap betaalt en het rentetarief dat feitelijk gold voor de renteswap die u op dat moment afsloot of in de premie die u feitelijk had moeten ontvangen van de bank, maar nooit heeft ontvangen;
  • Renteopslagen: de klant krijgt een swap van de bank aangepraat, om daarmee bescherming te bieden tegen het renterisico van de variabele rente, maar de bank heeft niet verteld dat de swap niet tegen opslagen beschermt;
  • Renteverwachtingen (I): banken weten nog steeds niet inzichtelijk te maken dat zij – op de diverse momenten, maar in het bijzonder in de loop van 2008 – daadwerkelijk verwachtten dat de rente zou stijgen, in welk geval de klant gebaat zou kunnen zijn bij een renteswap;
  • Renteverwachtingen (II): banken hebben ook forward starting renteswaps verkocht, vaak in strijd met de wens van de klant om niet te speculeren, maar juist rentebescherming te verkrijgen. Daarnaast waren deze forward starting swaps veelal in strijd met hun eigen kortlopende renteverwachtingen;
  • Zorgplicht algemeen: de bank heeft de klant niet goed voorgelicht over wat in zijn situatie nu een eis van de kredietcommissie was en/of wat in geval van gewenste rentebescherming de diverse alternatieven, alsmede voor- en nadelen van de swap zijn;

Recente rechtspraak over renteswaps op een rij

Wij hebben voor u de uitspraken over renteswaps van januari tot september 2017 op een rij gezet en kort samengevat. Tevens hebben wij voor u in dit overzicht aangegeven welke uitspraken voor de klant positief en welke negatief hebben uitgepakt.

Ook als uw situatie lijkt op een zaak waarin de bank in het gelijk is gesteld, kunnen wij beoordelen of uw specifieke situatie wellicht toch kansrijk is. 

Eerdere uitspraken over renteswaps

Sinds augustus 2015 zetten wij voor u uitspraken over renteswaps op een rij. Aan de hand van deze samenvattingen kunt u wellicht beoordelen of u uw bank kunt aanspreken op een afgesloten renteswapovereenkomst die niet positief voor u uitvalt of gaat uitvallen.

Heeft u behoefte aan professionele bijstand bij een swap?

Vraagt u zich af of als gevolg van een renteswap geleden schade kunt verhalen op uw bank? Of heeft u uw bank al aansprakelijk gesteld en vraagt u zich of dat u op de juiste wijze heeft gedaan? Matthy van Paridon, Harjo Bakker en Marco Anink vormen binnen RWV Advocaten het SWAP-team. Zij adviseren, procederen en publiceren regelmatig over swapzaken.

© 2020 RWV