MENU
buitengerechtelijk dwangakkoord, WHOA, Wet homologatie onderhands akkoord

Een buitengerechtelijk dwangakkoord: de WHOA deel 1
23-03-2020

Op 5 juli 2019 is het wetsvoorstel voor de Wet homologatie onderhands akkoord (WHOA) ingediend. De WHOA voorziet in een buitengerechtelijk dwangakkoord waarmee ondernemingen in bedrijfsproblemen kunnen herstructureren. De Faillissementswet kent momenteel dwangakkoorden in faillissement en in surseance van betaling. Geschikt om een onderneming in betalingsproblemen te herstructureren zijn deze akkoorden in veel gevallen niet. De WHOA moet hier verandering in brengen.

Nu vaak faillissement voor onderneming met betalingsproblemen

Bij de huidige dwangakkoorden in faillissement en in surseance van betaling  kan de schuldenaar een akkoord aanbieden aan zijn schuldeisers en dat akkoord kan verbindend worden verklaard (gehomologeerd) voor alle schuldeisers, ook degenen die hebben tegengestemd. Uiteraard moet dan wel een meerderheid van de schuldeisers voor het akkoord hebben gestemd en daarnaast gelden er voor deze akkoorden nog een aantal andere voorwaarden; zie daarvoor het whitepaper Reorganisaties van ondernemingen via akkoord.

Geschikt om een onderneming in betalingsproblemen te herstructureren zijn deze surseance- en faillissementsakkoorden in veel gevallen niet. Een faillissement is gericht op liquidatie van de onderneming en niet op het voortzetten ervan. Surseance is weliswaar bedoeld om de onderneming voort te zetten, maar in veel gevallen biedt de huidige regeling daarvoor geen mogelijkheden en vormt slechts een voorportaal van faillissement. Het is de bedoeling dat de WHOA wel een geschikte procedure zal opleveren om ondernemingen een tweede kans te geven.

De WHOA in het kort

Als de WHOA in werking treedt, dan verloopt het proces als volgt. De schuldenaar (bij een rechtspersoon: het bestuur) biedt het akkoord zelf aan. Gedurende het aanbiedingstraject kan de onderneming worden beschermd tegen vele mogelijke acties van aandeelhouders en schuldeisers die het akkoord kunnen torpederen. Voor aandeelhouders kan daarbij worden gedacht aan statutaire of contractuele regelingen die het bestuur in zijn vrijheid beperken. Voor schuldeisers gaat het dan bijvoorbeeld om bescherming tegen verhaalsmaatregelen als beslag en faillissementsaanvraag en het inroepen van zekerheidsrechten. In sommige gevallen komt daarbij de rechter eraan te pas, maar aandeelhouders en schuldeisers staan gedurende het aanbiedingstraject voor een belangrijk deel buiten spel.

Wat het akkoord inhoudt, bepaalt de schuldenaar in beginsel ook zelf. Het akkoord kan leiden tot: 
(i) uitstel van betaling, 
(ii) kwijtschelding, en 
(iii) wijziging van rechten (bijvoorbeeld ‘debt-for-equity’).

De WHOA bevat een beperkt aantal regels om te voorkomen dat schuldeisers er slechter uitkomen dan bij een faillissement en om de wettelijke en contractuele rangorde van de schuldeisers in enige mate te beschermen. Onder meer om die rangorde te bewaken, maakt de schuldenaar een klassenindeling voor de aandeelhouders en schuldeisers die rechten moeten inleveren.

Per klasse wordt er over het akkoord gestemd. De schuldenaar organiseert zelf de stemming en brengt daarvan verslag uit aan de aandeelhouders en crediteuren die door het akkoord getroffen worden. Als minstens één stemgerechtigde klasse voor het akkoord heeft gestemd, kan er vervolgens een verzoek aan de rechter worden gedaan om het akkoord te homologeren.

De rechter toetst of de procedure zorgvuldig is verlopen en schuldeisers uit klassen die tegen hebben gestemd, kunnen hun eventuele bezwaren op dat moment aan de rechter voorleggen.

Huidige stand van zaken wetsvoorstel WHOA

Inmiddels is de behandeling van het wetsvoorstel WHOA in de Tweede Kamer voor een groot deel afgerond. Er zijn nog enkele wijzigingen in het voorstel aangebracht. In verband met de corona-crisis, is de stemming echter uitgesteld. Vanuit de praktijk wordt er op aangedrongen om het voorstel juist versneld in te voeren, aangezien de behoefte eraan juist groter is geworden door de corona-crisis.

Meer informatie over de WHOA?

Voor vragen over de WHOA kunt u altijd contact opnemen met mij of een van de andere insolventierechtspecialisten.

© 2020 RWV