MENU
stijgende rente, rentestijging, rentederivaat, variabele rente, renteswap, financieringsspecialist

Inflatievrees? Een mogelijk stijgende (lange) rente? Wat u ook doet, sluit geen rentederivaat (zoals een renteswap) af!
26-03-2021

Voor u als ondernemer zijn het lastige tijden. Misschien heeft u staatssteun ontvangen, mogelijk zijn uw belastingschulden opgelopen en wellicht dringt uw bank aan op betaling van achterstallige rente- en aflossingstermijnen. En dan zijn er nog tal van uitdagingen rond het op peil houden van uw omzet en winstmarges; misschien moest u zelfs (tijdelijk) sluiten of mag u nog steeds niet (volledig) operatief zijn. Daar komen de laatste tijd dan ook nog zorgwekkende berichten rond de vrees voor inflatie en een daarmee gepaard gaande stijgende (lange) rente bij. Uw bedrijfsmodel heeft echter wel financiering nodig. De bank behartigt daarbij echter vooral haar eigen belangen. Wat is dan wijsheid?

Wat gebeurt er met de rente?

Op het moment dat ik dit artikel schrijf is het eind maart 2021. Na vijftien jaren van een extreem lage en zelfs negatieve rente, stijgt vooral de (lange) Amerikaanse rente hard.  Deze rente stijgt ook veel sneller dan de Europese (lange) rente, mede onder invloed van de forse stimuleringspakketten van de nieuwe Democratische regering en het vooruitzicht van een voorspoediger en forsere economische groei in de Verenigde Staten. Ook in Europa zijn er echter verwachtingen van naderende groei en forse consumptie, met een daarmee gepaard gaande inflatie. Kortom: hoewel niemand over een (toekomst voorspellende!) glazen bol beschikt, lijkt alles te wijzen op een langjarige rentestijging. 

Wat doet de bank met de door haar berekende rentetarieven?

Een (langjarige) stijging van de (Europese) rente zal naar verwachting echter niet snel betekenen dat de banken plots een (forse) spaarrente aan zullen bieden. Sterker: de spaarrente zal vermoedelijk veelal nihil of zelfs negatief worden of blijven; er is immers momenteel ‘te veel goedkoop geld’ in omloop. De huidige lage rentetarieven bieden de banken bijvoorbeeld geen aantrekkelijke winstmarges bij het uitzetten van dit spaargeld voor leningen aan het MKB, zeker niet gelet op de daarmee op dit moment gepaarde verwachtingen qua risico. Weet een bank geen goede bestemming voor dit spaargeld te vinden, dan zal zij dit tegen een strafpercentage bij de ECB moeten stallen.

Een (langjarige) stijging van de (Europese) rente zal door banken dus naar verwachting worden aangewend om hun winstmarges te verbeteren, in die zin dat de door hen te berekenen rentetarieven over hun (hypotheken en) bedrijfsfinancieringen verder zullen worden verhoogd dan hun eigen (hogere) kosten om dit kapitaal aan te trekken.  Het kan verstandig zijn daarop te anticiperen. 

Wat zijn dan de gevolgen van een mogelijke rentestijging voor uw (gewenste) financiering?

Is uw financiering variabelrentend, dan wordt u ‘automatisch’ geconfronteerd met de stijging van de rente. Tegenwoordig hebben banken echter ook steeds vaker de bevoegdheid in hun financieringsovereenkomsten opgenomen om bij een vastrentende financiering desgewenst een renteopslag in rekening te brengen en te verhogen. Hogere ‘inkoopkosten’ (cq. de kosten van kapitaal of liquiditeit) zouden banken aldus tot een dergelijke maatregel kunnen brengen. 

Hoe anticipeert u bij een nieuwe renteverlenging of een nieuwe (her)financiering op deze onzekere renteontwikkelingen?

Gaat u een nieuwe (her)financiering aan of loopt uw rentetermijn af, dan kan het verstandig zijn om met dit alles rekening te houden. Zo heeft een variabelrentende financiering (en een vastrentende lening waarvan de rentevaste periode afloopt) het voordeel dat u tussentijds veelal (nagenoeg) ‘boetevrij’ af kunt lossen, terwijl u gedurende de overeengekomen periode binnen welke het rentetarief van een financiering is vastgezet, geconfronteerd kunt worden met een te betalen vergoeding in de vorm van ‘de contante waarde over de resterende periode’, in de volksmond ook wel de boeterente genoemd. Wat is dan wijsheid? 

Schakel een financieringsspecialist in

Maatwerk is veelal vereist. Wellicht past uw bedrijfsmodel een vastrentende financiering, met de mogelijkheid om in geval van specifieke gebeurtenissen (zoals de verkoop van het onderpand, algehele bedrijfsbeëindiging of zelfs simpelweg een aflossing uit eigen middelen) ‘boetevrij’ af te kunnen lossen. Mogelijk past uw bedrijfsmodel een rentecap, waarbij u tegen betaling van een premie verzekerd bent van een maximaal te betalen rente, terwijl u wel kunt profiteren van rentedalingen. Misschien zijn er specifieke aspecten vereist die rekening houden met het groeimodel van uw start-up of scale-up, de vrije kasstromen en/of de beperkte zekerheden die geboden kunnen worden.

Bedenk dat de bank en u andere, zelfs tegengestelde, belangen hebben. Haar ‘advies’ kan dan ook – alle zorgplichten van de banken ten spijt – haaks staan op uw belang. Maak daarom gebruik van een eigen financieringsspecialist, die (wel) adviseert op basis van uw belangen. 

Wat u ook doet: sluit geen rentederivaat – zoals een renteswap – af!

Gedurende de periode van in het bijzonder 2000-2014 zijn door de banken aan het MKB, vanuit de verwachting van een rentestijging, veel rentederivaten (zoals renteswaps) geadviseerd. Vaak zijn deze complexe financiële producten vervolgens via een enkel telefoontje afgesloten, waarna de ondernemer 5, 10, 20 of zelfs 30 jaar op de financiële blaren moest zitten. Die situatie van een verwachting van een rentestijging doet zich nu weer voor en er kan zeker niet uitgesloten worden dat dergelijke producten – wellicht onder een andere naam – nu weer aangeboden gaan worden. Ga daar niet in mee en blijf weg van die rentederivaten; zelfs als de rente inderdaad gaat stijgen. 

Meer weten over rentederivaten? Bekijk onze webinars

Wilt u weten wat de nadelen (kunnen) zijn van een rentederivaat? Bekijk dan de webinars die ik daarover in 2018 heb opgenomen. Samengevat: zelfs als de rente daadwerkelijk stijgt, is het een bijzonder onwenselijk product – alleen al vanwege de fikse (verborgen) verkoopmarge die de bank over het rentederivaat al op de dag van afsluiten berekent. Zelfs al zou de rente stijgen, dan nog start u dus met een achterstand in de vorm van een fikse negatieve waarde. Ook menen de banken dat zij gerechtigd blijven om de renteopslag op uw aan het derivaat gekoppelde lening tussentijds te verhogen, dus van rentebescherming is weinig sprake. 

Zoekt u bijstand in uw discussie met uw bank?

Heeft u bijstand nodig in uw discussie met uw bank over de opzegging van een kredietovereenkomst, verkeerd afgelopen beleggingsadvies of  (de schade van) uw rentederivaat? Of wilt u advies over uw financiering? Neem gerust contact op met mij of een van de andere specialisten van financieel recht. Wij helpen u graag verder.

© 2021 RWV